KAROL MALISZEWSKI – Najbliższa Świdnica

a

Gdy zaczynałem przygodę z literaturą, to najbliższe były mi kulturalne środowiska Kłodzka i Wałbrzycha, teraz wyjątkowo ciepło i często myślę o Świdnicy. Rzecz jasna, gdyby wbić te wszystkie aktywności w jakieś rubryki i podliczyć, wyszłoby, że największy procent mojej literackiej ekspresji publicznej dotyczy produkowania się dla studentów (i pozostałej publiczności) we Wrocławiu. Zaraz na drugim miejscu rodzinna Nowa Ruda, ale tuż za nią, depcząc po piętach, Świdnica, wyprzedzając Bielawę, Dzierżoniów, Jelenią Górę, Strzelin, Kłodzko i Wałbrzych. Trzymam się w tej statystyce własnego województwa, pamiętając jednak o silnym związku z ościennymi – Brzegiem, Kędzierzynem-Koźlem, Nysą i Opolem.

Zatem Świdnica, bo jest ona dla mnie królestwem mądrej i dobrej promocji literatury. Pominę pozostałe ośrodki świdnickie tym się zajmujące, skupię się w kilku słowach na Miejskiej Bibliotece Publicznej, z którą w ostatnich latach najściślej współpracuję. Jej otwartość na wszelkie działania w zakresie promocji czytelnictwa są godne pochwały i mogą być wzorem do działania dla innych placówek. To nie jest kurtuazja – wiem, co mówię, mam porównanie, bywam w naprawdę wielu bibliotekach.

Przede wszystkim ten już dobrze znany w kraju konkurs na autorską książkę, co roku przyciągający wielu adeptów pióra z różnych generacji i regionów. Gdy jestem gdzieś w Polsce, z radością słyszę, że ten i ów szykuje się „na Świdnicę”, a to znaczy, że przygotowuje projekt książki, który sprostałby wymaganiom świdnickiego konkursu. „Wysyłanie na Świdnicę” stało się synonimem szansy prawdziwego zaistnienia literackiego, otwarcia sobie drogi, czegoś, co wyrasta ponad banał i przeciętność debiutowania. Oczywiście, ten świetnie przyjęty i dobrze już w polskim życiu literackim osadzony konkurs (plus towarzysząca mu, zazwyczaj perfekcyjnie przygotowana, pełna wrażeń, Biesiada Literacka) to zaledwie drobna część codziennej, pełnej pasji i samozaparcia, działalności świdnickiej książnicy.

Zerknijmy zatem do kronik tej imprezy, uporządkujmy wiedzę na jej temat. Mamy rok 2007, raczkujemy, i jury w składzie Antoni Matuszkiewicz, Radosław Wiśniewski, Joanna Zanger-Kołat oraz piszący te słowa nagradza tomik w tę i z powrotem Olgi Pietkiewicz, o którym juror mówi tak: „Subtelna tkanka liryczna, w której dochodzi do zmieszania rozproszonych elementów świata zewnętrznego, w tym również czerpanych z rozmaitych kultur, z fragmentami własnego życia. Jakby autorka znajdowała się wciąż na krawędzi, interpretując pole świadomości – tam i z powrotem”. Oczywiście, bez przerwy musimy odpowiadać na niezliczone zapytania z całej Polski – o co właściwie w tym świdnickim konkursie chodzi. Widocznie ludziom nie chce się czytać regulaminów konkursu. Nie nagrodzimy choćby i wybitnego dzieła literackiego, jeśli nie zaistnieje ono w intrygującym środowisku artystyczno-graficznym, jeśli wartość tekstu nie znajdzie harmonijnego odpowiednika typograficznego, fotograficznego czy rysunkowego. To ma być całość. Oto idea i istota tego konkursu. W drugiej edycji jury w znanym składzie, uzupełnionym o Agnieszkę Wolny-Hamkało, przyznaje nagrodę książce Trójmasztowiec autorstwa Jarka Łukaszewicza. Na okładce czytamy, że „poeta spadł na wielopasmową ulicę języka; teraz błąka się tu i tam, wybierając to i owo, by nałożyć na siebie, by spokrewnić to, czego do tej pory nie spokrewniano. To coś więcej niż słowna gra, to kategoryczne oddzielenie się od zbyt łatwo wypowiadanego świata”. W trzecim konkursie zwyciężyła autorka z Wałbrzycha, Danuta Góralska-Nowak, o czym zadecydowało jury w składzie Mieczysław Orski, Jacek Podsiadło, Michał Kacperczyk i niżej podpisany. Nagrodzona książka (Droga do domu) wzruszyła i poruszyła jurorów obrazem utraconego domu, domu, który chce się chociaż w wyobraźni i przy intensywnej pracy pamięci odzyskać. Od czwartej edycji ustabilizował się skład jury – Jacek Podsiadło, Karol Maliszewski plus osoba, która zwyciężała wcześniej. Tym razem była to Olga Pietkiewicz. Zwycięski projekt pt. Kulki rtęci zaprezentował Wojciech Roszkowski z Tykocina. „Frapujące, intrygujące i pociągające kreacje, które niczym uwolnione kulki rtęci łączą się i dzielą na naszych oczach, wprowadzając czytelnika w wielowymiarowy świat znaczeń i sensów” – pisała jurorka. Zatem do składu jury w roku 2012 dochodzi Wojciech Roszkowski. Wtedy zwycięża tomik Grzegorza Wołoszyna z Krakowa zatytułowany Poliptyk, a juror zauważa: „To jest dobrze napisana i jeszcze lepiej zatytułowana książka. Świadom swego eklektyzmu Wołoszyn poszukuje formuły, która spinałaby w całość rozłażący się świat”. W szóstej edycji konkursu jury (uzupełnione o Wołoszyna) wręcza nagrodę główną Robertowi Miniakowi z Łodzi i jego książce Święci z drugiej ręki, o której juror pisze, że „w tych opowiadaniach dochodzi do głosu prawda nieubranego w żadne maski życia, a czytelnikowi podsunięto możliwość przeżycia czegoś sugestywnego, momentalnego i jednocześnie oczyszczającego, takie małe katharsis w zasięgu ręki”. Mamy rok 2014 (w jury Robert Miniak) – w konkursie zwycięża prozaik z Białegostoku, Andrzej Onchimowicz, autor książki Dzielnica. Jeden z jurorów mówi: „Andrzej Onchimowicz dał swoim bohaterom jeszcze troszeczkę tego czasu, który się skończył. Jednocześnie z samą dzielnicą ożywa na tych stronach sztuka gawędy”. W 2015 zwycięża tomik poetycki autorstwa Kacpra Płusy (Wiersze na żółtym papierze), o którym juror Andrzej Onichimowicz pisał, że jest w nim „powiew szaleństwa i brak zgody na zastaną rzeczywistość, a także głęboko skryta tęsknota za światem lepszym, czystszym i pełnym miłości”. Kacper Płusa zasila jurorskie szeregi rok później, kiedy to nagrodę główną otrzymuje książeczka pt. Ozory Daniela Fernandesa da Fonseci, w której między prozą a poezją rozkładają się najważniejsze akcenty, między dzieciństwem a dorosłością, pewnością a wahaniem, szukaniem języka a każdorazowym jego odnalezieniem, wreszcie między codziennością (pozornie szarą, niemą i głuchą jak na towarzyszących opowiadaniom fotografiach) a jej potencjalnym zaprzeczeniem w wykonaniu wyobraźni gotowej na wiele”. Daniel Fernandes da Fonseca oraz już nam znani pozostali członkowie jury po długiej dyskusji wskazują w roku 2017 na tomik Ewy Włodarskiej pt. Licencja na pierwszy śnieg, doceniając również wartość książki Magdaleny Adamskiej-Kijko pt. Mikrokosmos (nagroda honorowa).

Podsumowując: sześć razy wygrała poezja, cztery razy proza, siedmiokrotnie triumfowali panowie, a trzy razy panie. Wśród nominowanych nie brakowało znanych nazwisk, pisarzy drukujących w profesjonalnych oficynach czy nagradzanych na poważnych konkursach. Pamięć podsuwa takie, między innymi, nazwiska: Mirka Szychowiak, Izabela Fietkiewicz-Paszek, Irena Wyczółkowska, Żanna Słoniowska, Rafał Gawin, Szymon Kantorski, Mateusz Andała, Marcin Królikowski, Joanna Lech, Łucja Dudzińska, Jarosław Moser, Dominik Piotr Żyburtowicz, Jan Baron, Krzysztof Gryko, Kajetan Herdyński, Jacek M. Hohensee, Radosław Wiśniewski, Grzegorz Woźny, Tamara Bołdak-Janowska, Tomasz Małyszek, Olgierd Dziechciarz, Krzysztof Chara, Agnieszka Tomczyszyn-Harasymowicz. 

Podkreślam na koniec: to konkurs wyjątkowy, zdecydowanie odmienny od krajowego banału, potrzebny nie tylko środowisku literackiemu, lecz również Świdnicy jako jej kulturalny znak firmowy. Już serdecznie zapraszam na jego następną edycję (regulamin wywieszony niżej).

_____________

XI OGÓLNOPOLSKI KONKURS NA AUTORSKĄ KSIĄŻKĘ LITERACKĄ – ŚWIDNICA 2018

Celem konkursu jest możliwość profesjonalnego wydania zgłoszonej do konkursu autorskiej książki literackiej w oryginalnej, atrakcyjnej graficznie i edytorsko formie.

REGULAMIN

Założeniem konkursu jest napisanie, zaprojektowanie i przygotowanie do druku autorskiej książki literackiej (np. tomik, arkusz poetycki, powieść, zbiór opowiadań itp.) w zgodnym z oczekiwaniami  twórcy, atrakcyjnym graficznie i edytorsko opracowaniu. Efektem ma być dzieło w postaci autorskiej książki literackiej przygotowanej zgodnie z wizją autora.

  1. Organizatorem konkursu jest Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Kamila Norwida w Świdnicy.
  2. W konkursie mogą brać udział autorzy, którzy ukończyli 18 rok życia. Konkurs nie jest anonimowy, prace należy podpisać imieniem i nazwiskiem autora.
  3. W konkursie biorą udział wyłącznie ilustrowane projekty książek. Na konkurs jeden autor może nadesłać jedną zaprojektowaną i przygotowaną do druku autorską książkę literacką, dotychczas nie publikowaną w zwartej formie drukarskiej (np. tomik, arkusz poetycki, powieść, zbiór opowiadań itp.) w dowolnym opracowaniu graficznym wykonanym samodzielnie przez autora tekstu lub z udziałem innych osób.
  4. Gatunek literacki i tematyka prac są dowolne.
  5. Projekty należy przygotować w formacie PDF z rozbarwieniem w profilu kolorystycznym CMYK. Należy zachować bezpieczny margines – teksty nie powinny być bliżej niż 6 mm od linii cięcia formatu A5. Wewnętrzny margines minimum 15 mm. Mapy bitowe powinny mieć rozdzielczość 300 dpi. Format pracy konkursowej – A5, objętość do 120 stron razem ze stronami redakcyjnymi oraz okładką (w tym co najmniej 15% ilustracji). Projekt należy nagrać na płytę CD/DVD oraz wydrukować w 5 egzemplarzach.
  6. Do pracy należy dołączyć wypełnioną Kartę Zgłoszenia wraz z oświadczeniami niezbędnymi do przeprowadzenia konkursu. Kartę Zgłoszenia należy pobrać ze strony internetowej Organizatora mbp.swidnica.pl.
  7. Jury przyzna tylko jedną nagrodę.
  8. Nagrodę stanowić będzie profesjonalne wydanie zgłoszonej i nagrodzonej autorskiej książki literackiej w nakładzie 500 egz. (w tym 200 egz. otrzyma autor) oraz nagroda pieniężna
    w wysokości 3000 złotych.
  9. Autor nagrodzonej książki nie otrzyma żadnego dodatkowego honorarium związanego
    z publikacją książki.
  10. Organizator zastrzega sobie prawo ingerencji w nagrodzony projekt książki związany
    ze stronami redakcyjnymi.
  11. Jury zastrzega sobie prawo do niewyłonienia zwycięzcy i tym samym niezakwalifikowania książki do druku i nieprzyznania nagrody.
  12. Ostateczna interpretacja regulaminu należy do Organizatora.
  13. Prace wraz z Kartą Zgłoszenia należy przesłać listem poleconym lub dostarczyć osobiście do dnia 31 marca 2018 roku na adres: Miejska Biblioteka Publiczna im. Cypriana Kamila Norwida w Świdnicy ul. Franciszkańska 18, 58-100 ŚWIDNICA z dopiskiem „KONKURS – ŚWIDNICA 2018”.
  14. Rozstrzygnięcie konkursu, wręczenie nagrody i promocja nagrodzonej książki nastąpi
    w 2018 roku. Zawiadomienie o wynikach do 15 maja 2018 roku na stronie internetowej Organizatora – mbp.swidnica.pl.
  15. Zwrot prac nadesłanych na konkurs (oprócz zapisu pracy nadesłanego w formie elektronicznej) oraz wysyłka nagrodzonej książki nastąpi do 31 grudnia 2018 roku.
  16. Organizator zastrzega sobie prawo do bezpłatnej publikacji dowolnie wybranych fragmentów nagrodzonej pracy w prasie i innych mediach w celach promocji konkursu bez powiadamiania autora.
  17. Zgłoszenie do udziału w konkursie przez nadesłanie pracy traktowane jest jako akceptacja wszystkich warunków regulaminu.
  18. Dodatkowe informacje można uzyskać pod nr tel. 74 640 09 46, oraz e-mail: mbp@mbp.swidnica.pl

Karol Maliszewski

Ur. 1960 w Nowej Rudzie, gdzie mieszka do dzisiaj. Pracuje w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Prowadził warsztaty poetyckie w Studium Literacko-Artystycznym przy Uniwersytecie Jagiellońskim. Absolwent filozofii. Doktor nauk humanistycznych. Poeta, prozaik, krytyk literacki. W „Inter-” redaguje Przegląd literacki.

Reklamy